الملا فتح الله الكاشاني
161
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )
ابدى و اسماى حسنى و صفات جلال و افعال متقنه و احكام كاملهء * ( وَمَلائِكَتِه ) * و بفرشتگان او كه مقربان حضرت كبريااند نه بنات وى و رسل اويند از حق سبحانه بانبياء و سبب وصول وحىاند برسل * ( وَكُتُبِه ) * و بكتابهاى منزلهء وى كه همه حق است و كلام او سبحانه است * ( وَرُسُلِه ) * و به فرستادگان او كه هر يك پاك و معصومند و برگزيده و وحى گذارنده و خواننده مردمان به راه حق و قوله * ( لا نُفَرِّقُ ) * مقول قول محذوفست و تقدير اينست كه ( يقولون لا نفرق ) يعنى ( نبى و مؤمنان ) متفق الكلمه شده مىگويند كه ما تفريق نميكنيم و جدايى نمياندازيم در ايمان * ( بَيْنَ أَحَدٍ ) * ميان هيچ كس * ( مِنْ رُسُلِه ) * از رسولان او به اينكه بعضى را تصديق كنيم و بعضى را تكذيب نمائيم بلكه بهمهء ايشان ايمان آوردهايم بخلاف يهود و نصارى كه از روى حسد منكر بعضى از رسل شدهاند * ( وَقالُوا ) * و گفتند همهء مؤمنان * ( سَمِعْنا ) * شنيديم يعنى اجابت كرديم قول خدا را * ( وَأَطَعْنا ) * و فرمان برديم مر او را پس بطريق التفات از حضيض غيبت بذروهء خطاب بسر آمده و گفتند * ( غُفْرانَكَ ) * اى اغفر غفرانك يعنى بيامرز ما را بآمرزش خود يا نطلب غفرانك يعنى ميطلبيم آمرزش ترا * ( رَبَّنا ) * اى پروردگار ما * ( وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ ) * و بسوى ثواب و عقاب تست بازگشت همهء بندگان بعد از موت و اين اقرار تصديق ايشانست ببعث و بدانكه اگر اين قول را كه در سبب نزول مذكور شد اعتبار كنند اين آيه را مدنى بايد گرفت و اهل حديث متفقاند بر آنكه اين آيه و تالى او مكىاند و بيواسطه در شب معراج بر حضرت رسالت ( ص ) نازل شده هم چنان كه در حديث صحيح مسلم بروايت ابن مسعود ( رض ) وارد است كه آن حضرت فرمود كه چون شب معراج منتهى شدم بسدرة المنتهى مرا سه چيز عطا كردند اول نمازهاى پنجگانه دويم خواتيم سورة البقره سيم آنكه ذنوب موبقه يعنى كباير امت مرا بيامرزيدند چون شرك نيارند به خدا و در ينابيع آورده كه چون رسول ( ص ) بمعراج رفت و بساط كونين را بقدم همت طى كرد به منزل قرب رسيد كه مقام قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى است از حضرت عزت خطاب مستطاب رسيد كه يا محمد ( ص ) سل تعط بخواه آنچه ميخواهى تا تو را بدهند فرمود التحيات للَّه و الصلوات الطيبات الطاهرات المباركات از جانب او سبحانه جواب آمد كه ( السلام عليك ايها النبى و رحمة اللَّه و بركاته ) رسول ( ص ) موافقت اين كلام كرده كه السلام علينا و على عباد اللَّه الصالحين اشهد ان لا إله الا اللَّه وحده لا شريك له و اشهد ان محمدا عبده و رسوله حقتعالى فرمود كه * ( آمَنَ